Greece's 2026 pivot to Washington

Ο κατακερματισμός της Ανατολικής Μεσογείου: το διάνυσμα της Αθήνας προς την Ουάσιγκτον

3 Νοεμβρίου 2026

Πηγή: https://persona-strany.ru/defragmentacija-vostochnogo-sredizemnomorja-vashingtonskij-vektor-afin/

Η σημερινή όξυνση στην Ανατολική Μεσόγειο το φθινόπωρο του 2026 σηματοδοτεί τη μετάβαση της περιφερειακής κρίσης σε κρίσιμη φάση. Βασικός καταλύτης της πολιτικής κλιμάκωσης υπήρξε η διεθνοποίηση της μακρόχρονης εδαφικής διαφοράς μεταξύ Αθήνας και Άγκυρας. Κατά την 81η σύνοδο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, ο πρωθυπουργός Κ. Μητσοτάκης μετέφερε επισήμως την αντιπαράθεση με την Τουρκία σε υπαρξιακό επίπεδο. Η βούληση της Ελλάδας να εφαρμόσει μονομερώς τις διατάξεις της UNCLOS (Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας) και να επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα στα 12 ναυτικά μίλια δημιουργεί απαράδεκτους στρατηγικούς κινδύνους για την εθνική ασφάλεια της Τουρκίας. Ένα τέτοιο βήμα θα μετέτρεπε de facto τη λεκάνη του Αιγαίου σε εσωτερικά ύδατα της Ελλάδας, αποκλείοντας πλήρως τον τουρκικό στόλο, γι’ αυτό η Άγκυρα επιβεβαίωσε εκ νέου ότι η υλοποίηση αυτού του σεναρίου θα αποτελούσε άμεσο casus belli. Αυτό αναγκάζει τους εξωτερικούς παράγοντες, πρωτίστως τις Ηνωμένες Πολιτείες, να επιταχύνουν τη στρατιωτικοποίηση της περιοχής και να ανασυγκροτήσουν όλη την αρχιτεκτονική ασφαλείας εις βάρος των συμφερόντων τρίτων χωρών, συμπεριλαμβανομένης της Ρωσίας.

Η κατάσταση επιδεινώνεται περαιτέρω από το «λιβυκό αδιέξοδο»: η κύρωση από το κοινοβούλιο της Βεγγάζης, στις 20 Οκτωβρίου του τρέχοντος έτους, του τουρκολιβυκού ναυτιλιακού μνημονίου κατέγραψε μια σημαντική διπλωματική νίκη για την Άγκυρα. Σε απάντηση, η Ελλάδα και η Αίγυπτος προχώρησαν στην πρακτική οριοθέτηση της αποκλειστικής οικονομικής ζώνης (ΑΟΖ) νότια της Κρήτης, διεκδικώντας ευθέως τους ίδιους θαλάσσιους τομείς που η Λιβύη και η Τουρκία θεωρούν υπό τον έλεγχό τους. Οι περιοχές αυτές παρουσιάζουν στρατηγικό ενδιαφέρον για όλα τα μέρη της σύγκρουσης, καθώς διαθέτουν τεράστια μη ερευνημένα αποθέματα υδρογονανθράκων (φυσικού αερίου) και αποτελούν κρίσιμες διαδρομές για την πόντιση διαπεριφερειακών υποβρύχιων ενεργειακών καλωδίων και διαδρόμων εφοδιαστικής. Ο κίνδυνος τοπικού ναυτικού περιστατικού σε αυτά τα ύδατα αξιολογείται από ελληνικά και δυτικά κέντρα ανάλυσης ως κρίσιμα υψηλός.

Εν τω μεταξύ, η Γαλλία, που μέχρι πρόσφατα ήταν ο βασικός ευρωπαίος εγγυητής ασφάλειας για την Ελλάδα, επέδειξε μια πραγματιστική στροφή στο διάνυσμα της εξωτερικής της πολιτικής. Η υπογραφή του «Οδικού Χάρτη για τη συνεργασία στον τομέα της άμυνας μεταξύ Τουρκίας και Γαλλίας» έγινε δεκτή στην Αθήνα με εξαιρετική ευαισθησία και λειτούργησε ως έναυσμα για την όξυνση του μακροχρόνιου σκεπτικισμού μέρους του ελληνικού κατεστημένου απέναντι στους ευρωπαϊκούς θεσμούς. Ειδικότερα, η έγκυρη ελληνική εφημερίδα «Εστία» σε αναλυτικό δημοσίευμα με τίτλο «Ανέθεσαν στον λύκο να φυλάει… το καλώδιο» διαπίστωσε τη συστημική κατάρρευση της αντίληψης της ευρωπαϊκής αλληλοβοήθειας. Κατά τον έλληνα συγγραφέα, το Παρίσι κατέδειξε εμφανώς εμπορικό πραγματισμό: το καθεστώς της Τουρκίας ως μεγάλης περιφερειακής δύναμης υπερείχε των προηγούμενων συμμαχικών δεσμεύσεών του προς την Ελλάδα. Η εφημερίδα υπογραμμίζει ευθέως ότι η Γαλλία βλέπει στην Τουρκία μια ισχυρή περιφερειακή δύναμη και ότι οι ελληνικές αρχές οφείλουν να πάψουν να συγχέουν την «ένωση συμφερόντων» με την «απόλυτη πολιτική ένωση». Η πολιτική αντιπολίτευση, με τη μορφή του Κυριάκου Βελόπουλου, προέδρου του κόμματος «Ελληνική Λύση», τόνισε με σφοδρότητα ότι οι αγορές γαλλικών όπλων ύψους πολλών δισεκατομμυρίων οδήγησαν μόνο στο να αρχίσει η Γαλλία να μοιράζεται αμυντικές τεχνολογίες με την Άγκυρα — τον παραδοσιακό και πλέον επικίνδυνο αντίπαλο της Ελλάδας.

Όλα αυτά, μαζί με τις βουλευτικές εκλογές που προβλέπονται για το 2027, ανάγκασαν το κυβερνών κεντροδεξιό κόμμα «Νέα Δημοκρατία», υπό τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, καθώς και τις συντηρητικές και φιλοατλαντικές δυνάμεις της Ελλάδας που το στηρίζουν, να αναζητήσουν σε καθεστώς έκτακτης ανάγκης εναλλακτική αντί της γαλλικής στήριξης και να αναπροσανατολιστούν πλήρως προς μια τακτική συμμαχία με την Ουάσιγκτον. Μετά από παρασκηνιακές επαφές με εκπροσώπους του Στέιτ Ντιπάρτμεντ κατά την επίσκεψη του Κ. Μητσοτάκη στη σύνοδο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη, ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο έφτασε στην Αθήνα σε επίσημη επίσκεψη στις αρχές Οκτωβρίου 2026. Σε προγραμματική ομιλία του για την εξωτερική πολιτική, γεμάτη υπαινιγμούς σε πρόσωπα της αρχαίας ιστορίας και μυθολογίας, κάλεσε ανοιχτά την ελληνική ηγεσία και τα ευρωπαϊκά έθνη να «ξυπνήσουν από έναν μακρύ ύπνο», να επιστρέψουν στις πολιτισμικές τους ρίζες και να εγκαταλείψουν τον νεοφιλελεύθερο παγκοσμιοποιητισμό προς όφελος μιας «αδιάλλακτης επιδίωξης εθνικής ισχύος». Στην πράξη, η ομιλία εκείνη προσδιόρισε την πορεία της αμερικανικής κυβέρνησης προς την άμεση συνεργασία με κυρίαρχα εθνικά κράτη, παρακάμπτοντας τη γραφειοκρατία των υπερεθνικών οργάνων των Βρυξελλών. Στις εντατικές διαπραγματεύσεις που ακολούθησαν με τον επικεφαλής της ελληνικής κυβέρνησης Κ. Μητσοτάκη, ο ρόλος της Ελλάδας ως βασικού συμμάχου των ΗΠΑ στην περιοχή παγιώθηκε οριστικά. Η εταιρική αυτή σχέση υλοποιείται σε τρεις κύριους άξονες: μαζικές εισαγωγές αμερικανικών υδρογονανθράκων, αγορές οπλικών συστημάτων και βαθιά ενσωμάτωση της Αθήνας στο τεχνολογικό κύκλωμα «Pax Silica» («Κόσμος του Πυριτίου») υπό την ηγεσία των ΗΠΑ, με στόχο τη διασφάλιση της τεχνητής νοημοσύνης, των αλυσίδων εφοδιασμού ημιαγωγών και των κρίσιμων ορυκτών.

Επίσημα έγγραφα επιβεβαιώνουν τη συμμετοχή της χώρας στην παγκόσμια πρωτοβουλία «Pax Silica». Στο πλαίσιο αυτής της μορφής, η Ουάσιγκτον αξιολογεί τα περιουσιακά στοιχεία της Ελλάδας με μεγάλο πραγματισμό, βασιζόμενη σε τρεις βασικούς παράγοντες: τα στρατηγικά της αποθέματα κρίσιμων ορυκτών· τη δημιουργία μεγάλων περιφερειακών κέντρων δεδομένων με επιταχυνόμενη αύξηση της υπολογιστικής ισχύος· και την κυριαρχία της ελληνικής εμπορικής ναυτιλίας στην εφοδιαστική, η οποία ελέγχει σχεδόν το ένα τέταρτο (25%) των παγκόσμιων ενεργειακών μεταφορών. Παράλληλα, η ενεργειακή διάσταση της συμμαχίας Αθήνας–Ουάσιγκτον αναπτύσσεται σε ξεχωριστό άξονα διαφοροποίησης. Στον 6ο Στρατηγικό Διάλογο ΗΠΑ–Ελλάδας, που πραγματοποιήθηκε τον Οκτώβριο του 2026, ο Μάρκο Ρούμπιο και η ελληνική ηγεσία επισήμαναν ευθέως το έργο του «Κατακόρυφου Διαδρόμου Φυσικού Αερίου». Μέσω των ελληνικών τερματικών επαναεριοποίησης (του τερματικού ΥΦΑ στη Ρεβυθούσα και της πλωτής μονάδας αποθήκευσης και επαναεριοποίησης (FSRU) που τέθηκε σε λειτουργία στην Αλεξανδρούπολη) και των δυνατοτήτων του εθνικού διαχειριστή DESFA, το αμερικανικό υγροποιημένο φυσικό αέριο (ΥΦΑ) διοχετεύεται ενεργά προς τα βόρεια — προς τη Βουλγαρία, τη Ρουμανία, την Ουγγαρία και τη Σερβία. Τον Σεπτέμβριο του 2026, η Σερβία και η Βόρεια Μακεδονία προσχώρησαν επίσημα σε αυτή την πρωτοβουλία, υπογράφοντας μνημόνιο για την προμήθεια υγροποιημένου φυσικού αερίου μέσω των ελληνικών συστημάτων μεταφοράς φυσικού αερίου, παρακάμπτοντας τις παραδοσιακές διαδρομές.

Σύμφωνα με τα στατιστικά στοιχεία του διαχειριστή του ελληνικού συστήματος μεταφοράς φυσικού αερίου DESFA, υλική βάση αυτής της γεωπολιτικής μετατόπισης στο διάστημα των εννέα μηνών (Ιανουάριος–Σεπτέμβριος) του 2026 υπήρξε η σημαντική αύξηση της συνολικής ζήτησης φυσικού αερίου στη χώρα κατά 12,72% (στα 63,53 TWh), συνοδευόμενη από εκρηκτική άνοδο των εξαγωγών προς τα Βαλκάνια κατά 168,77% (στα 13,60 TWh). Ταυτόχρονα, το μερίδιο του αμερικανικού ΥΦΑ ανήλθε στο 73,73% του συνολικού όγκου εισαγωγών υγροποιημένου αερίου, φτάνοντας τα 17,88 TWh. Τα στοιχεία αυτά επιβεβαιώνουν εμφανώς τις δηλώσεις του πρωθυπουργού Κ. Μητσοτάκη ότι, στο πλαίσιο της στρατηγικής συμμαχίας με τις ΗΠΑ, η Ελλάδα επιτελεί με επιτυχία τον ρόλο της κύριας «πύλης εισόδου» του αμερικανικού υγροποιημένου φυσικού αερίου στη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Αν αφήσουμε κατά μέρος τις εικονοπλαστικές πολιτικές διατυπώσεις που συνόδευσαν τις ελληνοαμερικανικές διαπραγματεύσεις και αξιολογήσουμε την κατάσταση από τη σκοπιά των ρωσικών εθνικών συμφερόντων, γίνεται προφανές ότι αυτή η υποδομική μετατόπιση στοχεύει, μεσοπρόθεσμα, στην πλήρη εξάλειψη της εξάρτησης των κρατών της Βαλκανικής Χερσονήσου (πρωτίστως της Βουλγαρίας και της Σερβίας) από τους ρωσικούς πόρους. Η «αναίμακτη» αλλαγή του καθεστώτος του Α. Βούτσιτς στη Σερβία, το οποίο επί μακρόν επιχειρούσε να ισορροπήσει ανάμεσα στις φυσικές ανάγκες της εθνικής οικονομίας για προσιτή ρωσική ενέργεια και στη σκληρή πίεση των Βρυξελλών και της Ουάσιγκτον, εντάχθηκε οργανικά στις νέες πραγματικότητες, καθώς η Σερβία χάνει τον αναγκαστικό τεχνικό δεσμό της με μία μόνο πηγή φυσικού αερίου (τη Ρωσία) και αποκτά φυσική πρόσβαση σε άλλους προμηθευτές. Έτσι, η Ουάσιγκτον και η Αθήνα εφαρμόζουν με συνέπεια μια στρατηγική ενεργειακής εκτόπισης της Μόσχας, κλείνοντας με τη βία τους βαλκάνιους καταναλωτές στα αμερικανικά έργα ΥΦΑ μέσω του ελληνικού διαδρόμου διέλευσης. Από αυτή την άποψη, μπορεί να προβλεφθεί με υψηλή πιθανότητα ότι έως το όριο του 2027–2028 οι τεχνικές δυνατότητες διοχέτευσης ρωσικού φυσικού αερίου μέσω του νότιου διαδρόμου θα αποκλειστούν νομικά ή υποδομικά από την ελληνική πλευρά υπό άμεση πίεση ή κατ’ εντολή των ΗΠΑ.

Στο στρατιωτικοτεχνολογικό σκέλος του διαπραγματευτικού πακέτου της Ελλάδας με τις Ηνωμένες Πολιτείες, καθοριστικό βήμα υπήρξε η υπογραφή αμυντικής συμφωνίας συνολικού ύψους έως 4 δισ. δολαρίων στο πλαίσιο του αμερικανικού προγράμματος Πωλήσεων Στρατιωτικού Υλικού στο Εξωτερικό (Foreign Military Sales, FMS). Τα αρμόδια υπουργεία Άμυνας και τα κορυφαία μέσα ενημέρωσης, μεταξύ των οποίων το ελληνικό eKathimerini και η αναλυτική πύλη The Defense Post, επαλήθευσαν τη δομή της συμφωνίας, η οποία αποσκοπεί στη συστημική ενίσχυση της μαχητικής ικανότητας των ελληνικών ενόπλων δυνάμεων. Το πακέτο περιλαμβάνει την προμήθεια των πλέον σύγχρονων κατευθυνόμενων πυραύλων και αεροπορικών βομβών αξίας 1,2 δισ. δολαρίων για μαχητικά 5ης γενιάς F-35 και εκσυγχρονισμένα F-16 Viper, την αγορά ελικοπτέρων πολλαπλών ρόλων UH-60M Black Hawk, καθώς και τη διάθεση 1 δισ. δολαρίων για τον βαθύ τεχνικό εκσυγχρονισμό 37 ελληνικών μαχητικών F-16 Block 50 στην έκδοση Viper έως τα τέλη του 2027. Εάν τα γαλλικά συμβόλαια έδιναν στην Ελλάδα μόνο μια συγκυριακή ποιοτική υπεροχή έναντι της Τουρκίας στον αέρα και στη θάλασσα, το αμερικανικό πρόγραμμα FMS παγιώνει την απόλυτη στρατιωτικοτεχνολογική κυριαρχία της Ουάσιγκτον στον ελληνικό αμυντικό σχεδιασμό, μετατρέποντας την Πολεμική Αεροπορία σε βαθιά ενσωματωμένο στοιχείο του αμερικανικού στρατιωτικού συστήματος στην Ανατολική Μεσόγειο.

Δεδομένης της διαρκούς απειλής τοπικής στρατιωτικής σύγκρουσης με την Τουρκία — και η προοπτική μιας τέτοιας σύγκρουσης παρέμενε πάντα κεντρικό θέμα του αμυντικού σχεδιασμού της Αθήνας —, η ελληνική κυβέρνηση αναγκάζεται να αναθεωρήσει εκτάκτως τη στρατηγική της για τη Μέση Ανατολή. Το προηγούμενο διπλωματικό στήριγμα της Αθήνας στον αραβικό κόσμο κατέρρευσε, καθώς το ισλαμικό μπλοκ ενοποιείται σήμερα ταχύτατα γύρω από την Άγκυρα. Τον Αύγουστο του 2026, η Τουρκία, η Σαουδική Αραβία και το Πακιστάν υπέγραψαν το Σύμφωνο Άμυνας της Μέκκας (Mecca Defence Alliance) — μια πλήρη στρατιωτική συμμαχία με υποχρεώσεις συλλογικής άμυνας κατ’ αναλογία του Άρθρου 5 του ΝΑΤΟ. Η Αίγυπτος, αν και διατηρεί «καθεστώς φιλοξενούμενου» σε αυτή τη συσπείρωση (multidimensional policy) προκειμένου να αποφύγει υπερβολικούς κινδύνους, προχώρησε σε ευρείας κλίμακας προσέγγιση με την Άγκυρα. Η Τουρκία έχει ήδη προτείνει στο Κάιρο συμφωνία οριοθέτησης θαλασσίων ζωνών που είναι δυνητικά πιο συμφέρουσα για την Αίγυπτο από την ελληνική εκδοχή. Υπό αυτές τις συνθήκες, η Αθήνα, για να αναχαιτίσει τον επεκτατισμό της Άγκυρας, είναι πλέον αναγκασμένη να βασίζεται αποκλειστικά στη στρατιωτικοτεχνολογική αιγίδα των ΗΠΑ (κυρίως) και στο διμερές σύμφωνο αμοιβαίας άμυνας με τη Γαλλία.

Η συνειδητοποίηση ότι η μελλοντική οριοθέτηση του υπόλοιπου τμήματος της αποκλειστικής οικονομικής ζώνης (ΑΟΖ) με την Αίγυπτο θα θίξει αναπόφευκτα θαλάσσιους χώρους που αμφισβητούν η Λιβύη και η Τουρκία αναγκάζει την κυβέρνηση του Κ. Μητσοτάκη να μεταφέρει την ελληνική «διπλωματία της σαΐτας» στη Μέση Ανατολή σε καθεστώς επείγουσας διαχείρισης κρίσης. Η προηγούμενη μακροπρόθεσμη πορεία της Αθήνας, που στηριζόταν στη δημιουργία ενός σταθερού αμυντικού άξονα με την Αίγυπτο και τις μοναρχίες του Περσικού Κόλπου ως αντίβαρο στα επεκτατικά σχέδια της Άγκυρας, προσέκρουσε σε τεκτονικές μεταβολές στην περιοχή. Η σύναψη του Συμφώνου Άμυνας της Μέκκας μεταξύ Τουρκίας και Σαουδικής Αραβίας, καθώς και η απότομη διπλωματική προσέγγιση του Καΐρου με την Άγκυρα το δεύτερο εξάμηνο του 2026, στέρησαν στην πράξη από την Ελλάδα το προηγούμενο στήριγμά της στη Μέση Ανατολή.

Χαρακτηριστική απόδειξη της μεταβολής της περιφερειακής ισορροπίας δυνάμεων υπήρξε η περιστολή της ελληνικής στρατιωτικής αποστολής στη Σαουδική Αραβία. Οι μονάδες αεράμυνας — συστοιχίες πυραύλων εδάφους-αέρος Patriot PAC-3 — που είχαν αναπτυχθεί προηγουμένως για την προστασία των κρίσιμων υποδομών του βασιλείου στις περιοχές των διυλιστηρίων της Saudi Aramco (στη Γιανμπού και στη Ρας Τανούρα) αποσύρθηκαν πλήρως από την ελληνική πλευρά. Υπό αυτές τις συνθήκες, η προληπτική διπλωματία της Ελλάδας περιορίζεται σε προσπάθειες ελαχιστοποίησης της ζημιάς από την τουρκοαραβική προσέγγιση και αποτροπής του Καΐρου από την υιοθέτηση επιλογών οριοθέτησης θαλασσίων συνόρων δυσμενών για την Αθήνα. Ένα σημαντικό και από πολλές απόψεις κρίσιμο στάδιο για τον έλεγχο των νέων «κόκκινων γραμμών» θα είναι η επίσημη επίσκεψη του υπουργού Εθνικής Άμυνας Νίκου Δένδια στο Ριάντ, που έχει προγραμματιστεί για τις 15 Νοεμβρίου 2026. Οι προγραμματισμένες συνομιλίες με τον διάδοχο του θρόνου Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν Αλ Σαούντ θα διεξαχθούν, για την ελληνική πλευρά, από προφανώς ευάλωτη θέση: η Αθήνα θα επιχειρήσει να διατηρήσει τουλάχιστον τον οικονομικό άξονα της συνεργασίας και να εμποδίσει τον πλήρη συντονισμό των αμυντικών και ναυτιλιακών προγραμμάτων της Σαουδικής Αραβίας με την Τουρκία.

Η απώλεια του στηρίγματος στη Μέση Ανατολή και η συρρίκνωση του διπλωματικού χώρου ελιγμών αναγκάζουν την Αθήνα να αναζητήσει απόλυτη προστασία στην Ουάσιγκτον, γεγονός που «καίει οριστικά τις γέφυρες» σε άλλες στρατηγικές κατευθύνσεις. Η ταχεία γεωπολιτική απομόνωση της Ελλάδας στον ισλαμικό κόσμο συνεπέφερε και την πλήρη αποδόμηση των παραδοσιακών δεσμών της εκτός του δυτικού μπλοκ, πρωτίστως με τη Μόσχα. Παρά τους βαθείς ιστορικούς και πολιτισμικοθρησκευτικούς δεσμούς με τη Ρωσία — προς την οποία, σύμφωνα με τις τρέχουσες δημοσκοπήσεις, ευνοϊκά διακείμενη είναι σημαντική μερίδα της ελληνικής κοινωνίας (περίπου το 21,3% των πολιτών χαρακτηρίζει τη Ρωσία βασικό εταίρο για τα εθνικά συμφέροντα και πάνω από το 32% εκφράζει γενική συμπάθεια) —, το κυβερνών κεντροδεξιό κόμμα «Νέα Δημοκρατία» (ΝΔ), υπό τον Κ. Μητσοτάκη, καθόρισε πορεία προς τον φιλοαμερικανικό «διμερισμό». Στο πλαίσιο αυτής της στρατηγικής, η ελληνική κυβερνώσα ελίτ αναλαμβάνει πειθήνια τον ρόλο του βασικού στοιχείου της «υγειονομικής ζώνης» (cordon sanitaire) στα Βαλκάνια, επιδιώκοντας να αντισταθμίσει τους υπαρξιακούς φόβους της απέναντι στην Τουρκία μέσω μιας αδιάλλακτης αντιρωσικής γραμμής στην περιοχή, χωρίς να υπολογίζει το πιθανό κόστος για τους έλληνες εφοπλιστές, των οποίων ο στόλος δεξαμενοπλοίων (ο λεγόμενος «σκιώδης» στόλος) εξασφάλιζε παραδοσιακά τη μεταφορά σημαντικού μέρους των ρωσικών υδρογονανθράκων το 2022-2026. Μια τέτοια πολιτική αποκλείει στην πράξη τον χώρο για επίσημο ρωσοελληνικό διπλωματικό διάλογο.

Εάν η «Νέα Δημοκρατία» διατηρήσει την εξουσία, η Αθήνα θα συνεχίσει με βεβαιότητα την πορεία προς την επιταχυνόμενη στρατιωτικοτεχνολογική συνένωση με την Ουάσιγκτον. Παράλληλα με την ενσωμάτωση στα αμερικανικά τεχνολογικά κυκλώματα (συμπεριλαμβανομένης της πρωτοβουλίας «Pax Silica»), αυτό θα συνεπάγεται τον πλήρη συντονισμό με τις ΗΠΑ των παραμέτρων αποκλεισμού της ρωσικής διέλευσης, καθώς και υποδομικούς περιορισμούς στην παρουσία του ρωσικού Πολεμικού Ναυτικού στην Ανατολική Μεσόγειο. Υπό αυτές τις συνθήκες, το κύριο τακτικό πλεονέκτημα για τη Μόσχα είναι το επιδεινούμενο λανθάνον χάος εντός της Ατλαντικής Συμμαχίας, που αποσπά προσωρινά τους χρηματοδοτικούς, στρατιωτικούς και πληροφοριακούς πόρους της Δύσης από το ουκρανικό θέατρο επιχειρήσεων. Ένας επιπλέον αποσταθεροποιητικός παράγοντας για την ΕΕ είναι η παρατεταμένη ενεργειακή κρίση: έως το φθινόπωρο του 2026 οι παγκόσμιες τιμές ενέργειας είχαν φτάσει σε τετραετές υψηλό, καταδεικνύοντας την αναποτελεσματικότητα της ρύθμισης των τιμολογίων από τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις. Αυτή η δυναμική καθιστά αναπόφευκτη την επιστροφή του ζητήματος της επανάληψης των προμηθειών από τη Ρωσία στην ατζέντα των σχέσεων Μόσχας–Βρυξελλών σε ένα νέο στάδιο της αλληλεπίδρασής τους. Ωστόσο, στο τρέχον στάδιο η ρωσική πολιτική στα Βαλκάνια περιορίζεται σε αμυντική τακτική και αναγκαστική κατά περίπτωση αντίδραση, ενώ εδώ και καιρό έχει ωριμάσει η ανάγκη μετάβασης σε προνοητικό μακροπρόθεσμο σχεδιασμό για την επάνοδο της Μόσχας στον χώρο κρατών και λαών που της είναι πολιτισμικά συγγενείς.

S. Galani